18.Դեկտեմբեր.2017
Ռուբեն Եգանյան. «Այս տարի աշխատանքային միգրացիայի ծավալներն աճել են». «Փաստ» Ինտրիգից այն կողմ. կարո՞ղ ենք հասնել մեկ շնչի հաշվով 10 հազար դոլար ՀՆԱ–ի. «Փաստ» Արարատի մարզում մասնագիտություն չունեցող անձինք կազմում են գործազուրկների թվաքանակի 64,7%–ը. «Փաստ» Զարթոնքի բնակիչները վարչապետի պատասխանին են սպասում. «Փաստ»
Խոշոր ու ողբերգական ավտովթար Լոռու մարզում. բ... ՇՈԿ.Իրականում երբ և ում պատճառով է ինքնասպան ... Մերի Մակարյանի տոնածառն այնքան մեծ է, որ նա ս... Գագիկ Սուրենյանի նոր հայտարարությունը կապված ... Ես չգիտեի ինչ բան է ամուսնական պարտականությու... Անժելա Սարգսյանը հղի է․ նա կլոր փորիկով լուսա... Պարզվել է, որ Լեո Մեսսին հայկական արմատներ ու... ՇՏԱՊ․ Ծեծի են ենթարկել Գագիկ Շամշյանին Ձեր հեռախոսը ունի 5 գաղտվի ֆունկցիա, որոնց մա... «Նա մահացավ ձեռքերիս մեջ. Ես չկարողացա ոչինչ ... Մի քանի րոպե է ինչ այս սկանդալային տեսանյութն... Հրաշամանուկ Վիգենը Վիգեն Սարգսյան. սկսնակ բոլշևիկի առաջին նոկաու... Այս վայելչակազմ կինը մանկապարտեզի դաստիարակ է... Մատուցողուհու արձագանքը, երբ տղան «ձեռք է գցո... ՔԻՉ ԱՌԱՋ ՏԽՈՒՐ ԼՈՒՐ ՀԱՄՈՎ ԶԱՌԱՅԻՑ Արտառոց դեպք Կոտայքի մարզում. 16-ամյա երեխան ... Նռան հատիկ. Ո՞ւմ կյանքի պատմությունն է պատմու... Գրանդ Քենդիի հայտնի ու սիրված գովազդի հերոսու... Թաթուլը Արամ Ասատրյանի մասին. ԲԱՑԱՌԻԿ ԿԱԴՐԵՐ ... Ինչ չի՛ կարելի երբեք անել դեկտեմբերի 31-ին՝ ը... Մի՞թե նման բան լինում է. տեսեք, թե ինչ է սկսվ... Ինչպես, ում կողմից և երբ է ստեղծվել համակարգի... F1 - F12. Ժամանակ խնայող նրբություններ, որ պե... ԲՀԿ նախագահ Գ.Ծառուկյանի հրավերով եվրոպացի պա...

Ղարաբաղյան պատերազմի փիլիսոփայությունը. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Ղարաբաղում հնարավոր լայնամասշտաբ պատերազմի վտանգի, դրա հետևանքների ու քաղաքական բաղադրիչի մասին հետաքրքիր հոդված է տպագրել ռուսական Regnum–ը: Հոդվածի հեղինակը քաղաքական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, ցեղասպանագետ, «Պանթյուրքիզմը Կովկասում Թուրքիայի գեոստրատեգիայում» գրքի հեղինակ Ալեքսանդր Սվարանցն է: Հոդվածը ներկայացնում ենք մասնակի կրճատումներով:

Ներկայում ԼՂ հակամարտության գոտում լայնամասշտաբ պատերազմի վերսկսման վտանգն ավելի քան ակնհայտ է: Այդ մասին բազմիցս նշվել է հանրային քննարկումներում, լրատվամիջոցների էջերում, տարբեր միջազգային կազմակերպությունների զեկույցներում և այլն: Սպառնալիքի աղբյուրը բանակցային գործընթացի լճացումն է, Ադրբեջանի ռազմական հռետորաբանության մեծացումը, 1994–95 թթ. հրադադարի ռեժիմը պահպանելու Բաքվի չցանկությունը, նաև՝ Բաքվի ու Երևանի՝ հակամարտության խաղաղ կարգավորման շուրջ դիրքորոշումների տրամագծորեն հակառակ լինելը:

Ադրբեջանը դեմ է հետաքննող մեխանիզմների տեղակայմանը շփման գծում: Վերջին շրջանում Բաքուն նոր սպառազինություն է ստացել Մոսկվայից, ինչը նրանց վստահություն է ներշնչել նոր պատերազմի հաղթանակի նկատմամբ:

Դե ինչ, եթե Բաքուն այդքան վստահ է իր հաղթանակի հարցում, ապա հայերին մնում է միայն հօդս ցնդեցնել Ադրբեջանի քաղաքական ու ռազմական ղեկավարության այդ վստահությունն ու ինքնահավանությունը: Այլ ելք չկա:

Այդ դեպքում Ռուսաստանը կհայտնվի բավականին բարդ վիճակում, քանի որ Ադրբեջանի ու Հայաստանի միջև լայնամասշտաբ պատերազմը երկու ճակատ է ունենալու՝ արևելյան (բուն ղարաբաղյանը) և արևմտյան (Նախիջևանինը): Ու խնդիրն ամենևին այն չի լինի, որ Հայաստանը ՀԱՊԿ ու ԵՏՄ անդամ է, որ նրա տարածքում տեղակայված է ռուսական ռազմաբազա, որ Մոսկվան համապատասխան պայմանագրեր ունի Երևանի հետ և այլն: Խնդիրն այն է լինելու, որ նոր պատերազմը կասկածի տակ է առնելու ռուս–թուրքական տարածաշրջանային պայմանավորվածություններն ու սահմանները:

Թուրքիան անմասն չի մնա: Անկարան կփորձի ուղղակի կամ անուղղակի ձևով միջամտել հակամարտությանը՝ հղում անելով 1921 թ. Մոսկվայի պայմանագրին և Նախիջևանում թուրք–ադրբեջանական համատեղ ռազմաբազայի դե ֆակտո առկայությանը: Բաքուն ուղղակի կերպով սպառնում է Երևանին՝ Նախիջևանից բալիստիկ հրթիռներով, նաև այնտեղ եղած իր զինուժը Հայաստանի դեմ կիրառելու հեռանկարով: Այդ դեպքում ի՞նչ է մնում Հայաստանին, եթե ոչ պատերազմել երկու ճակատով:

Դժվար թե Իրանն էլ անմասն մնա, եթե իր հյուսիսային սահմանների մոտ պատերազմական գործողություններ ծավալվեն: ԱՄՆ–ն ու Ֆրանսիան ստիպված կլինեն ռազմաքաղաքական արձագանքման մերձավորարևելյան թատերաբեմը Սիրիայից ու Իրաքից տեղափոխել դեպի Հարավային Կովկաս:

Նոր պատերազմը ոչ միայն ավերիչ կլինի Հայաստանի ու Ադրբեջանի համար, այլև նոր քննություն կդառնա այդ պետությունների գոյության համար: Երևանը չի կարողանա շարունակել իր ջայլամային քաղաքականությունը՝ չմիջամտել կոնֆլիկտին: Եվ ստիպված կլինի գնալ կամ ԼՂ անկախության ճանաչմանը, կամ ԼՂ–ն Հայաստանի հետ միացմանը: Այդ պատերազմը հայկական կողմին սպառնալու է ավելի քան 50 000 կենդանի ուժի կորստով, ավելի քան 100000 փախստականով, ինչպես նաև կբերի սոցիալ–տնտեսական ենթակառուցվածքի մեծածավալ ոչնչացման:

Սակայն այդ պատերազմը պակաս ավերիչ հետևանքներ չի ունենալու նաև Ադրբեջանի համար, քանի որ հայկական բանակն ստիպված է լինելու.

ա) արևելյան ուղղությամբ ընդլայնել Ղարաբաղի անվտանգության գոտին և զբաղեցնել Քուռ–արաքսյան դաշտավայրը և ընդլայնել Իրանի հետ սահմանը,

բ) արևմտյան ճակատում զբաղեցնել Նախիջևանը և դուրս գալ դեպի Արաքս գետ՝ ընդլայնելով սահմանը Իրանի ու Թուրքիայի հետ:

Ադրբեջանը կարող է զգալի մարդկային կորուստներ ունենալ՝ մինչև 300000 մարդ, ստանալ փախստականների մի ամբողջ բանակ՝ մինչև 1 մլն մարդ, ինչպես նաև կրել ենթակառուցվածքային լուրջ կորուստներ էներգետիկայի, հաղորդակցության և ռազմական ինժեներիայի համակարգերում: Հնարավոր մեծ պատերազմը կարող է ճակատագրական լինել Ադրբեջանի պետության համար ընդհանրապես՝ հաշվի առնելով նաև երկրի ներսում այլ ժողովուրդների (օրինակ, հարավում՝ թալիշների, հյուսիսում՝ լեզգիների) անջատողական տրամադրությունների ու շարժումների աճը:

Պաշտպանելով Ղարաբաղի ժողովրդի՝ անկախ լինելու իրավունքը, Հայաստանը դառնալու է ցեղասպանության և հայկական հարցի լուծման թուրքական ռազմավարության դեմ դիմակայելու կենտրոնը: Հայաստանը պետք է ազատագրի ոչ միայն Ղարաբաղն ու Նախիջևանը, այլև բոլոր այն ժողովուրդներին, ովքեր ապրել և ապրում են այդ հողերում՝ ներառյալ ադրբեջանցիներին: Մեզ խաղաղություն է անհրաժեշտ հարևան Ադրբեջանի հետ և բարիդրացիություն՝ աշխարհագրականորեն մոտ ադրբեջանցի ժողովրդի հետ: Միայն այդ պայմաններում է հնարավոր առկա խնդիրների լուծումը: Սակայն ընտրությունը Բաքվինն է:

Այսպիսին է ղարաբաղյան պատերազմի փիլիսոփայությունը, որը հայերի կողմից ընկալվում է ոչ թե որպես էթնոքաղաքական հակամարտություն ադրբեջանցի ժողովրդի հետ, այլ որպես պարտադրված պատասխան Ադրբեջանի քաղաքական ռեժիմի ագրեսիային, որը ցանկանում է ռևանշ և հարցի ռազմական լուծում: Բայց արդյոք Ադրբեջանին ու նրա ժողովրդին պատերազմ պե՞տք է: Հարցի պատասխանը կտան ժամանակն ու հենց Ադրբեջանը:

Շարունակությունը` «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

loading...
website by Sargssyan